Τον αποκαλώ φίλο μου παρόλο που ποτέ δεν κάναμε τη στενή, την κολλητή παρέα αλλά τον ξέρω από μικρό, από τη γειτονιά και έχουμε κάνει πολλές και ωραίες κουβέντες μαζί. Πάντα τον “χρησιμοποιώ” ως παράδειγμα όταν μιλάω σε άλλους. Αυτό μπορεί να μην το γνωρίζει ο ίδιος αλλά νομίζω ότι ήρθε η ώρα να γράψω δυο λόγια για αυτόν όπως εγώ τον γνώρισα και τον έζησα. Μέσα από τη δική μου ματιά. Θεωρώ ότι είναι ωραίο πράγμα να μπορούμε όλοι μας να έχουμε μια εικόνα από το πως μας βλέπουν οι άλλοι. Μας βοηθάει. Κάποιος βέβαια μπορεί να πει και γιατί να καθίσεις να γράψεις κάτι για κάποιον που δεν είναι καν γνωστός; μα γιατί είναι ωραίο, έτσι απλά. Σε όλους μας αξίζει να χυθεί λίγο μελάνι πάνω στην προσωπική μας ιστορία, ακόμα και αν δεν είμαστε και οι πιο σπουδαίοι. Δεν χρειάζεται να είσαι ο Ηρόδοτος για να γράψεις μια ιστορία, ούτε και ο Μέγα Αλέξανδρος για να ασχοληθεί κάποιος μαζί σου. Και για να είμαι ξεκάθαρος, ούτε βιογράφος είμαι και ούτε προσδοκώ να διαβαστεί αυτό το κείμενο από πολλούς. Το κάνω απλώς γιατί έτσι το ένιωσα. Για τη γνωριμία μας και ότι την σημάδεψε. Σήμερα τον συνάντησα πάλι τυχαία στο δρόμο και για λίγα λεπτά τα είπαμε. Είπαμε ότι θα βρεθούμε με την πρώτη ευκαιρία.
Ο Παναγιώτης λοιπόν είναι ένας έξυπνος αλλά και ιδιαίτερος άνθρωπος που πάντα τον θυμάμαι σχετικά μοναχικό, χωρίς πολλές παρέες. Δεν είναι ο άνθρωπος που ανοίγεται εύκολα στους άλλους αλλά όταν τον ακούσεις έχει πάντα κάτι ενδιαφέρον να σου πει. Έχει και ένα πλατύ χαμόγελο που όταν το χρησιμοποιεί ο μπαγάσας σε κερδίζει ακόμα περισσότερο. Επίσης έχει και ένα πολύ ωραίο διατηρητέο σπίτι όπου εκεί έχουμε πιει κατά καιρούς αρκετό τσάι δίπλα στη σόμπα. Έχουμε κάνει πολύ ωραίες κουβέντες στη σάλα του εκεί. Γνωρίζω τη μητέρα του ελάχιστα καθώς και την αδερφή του τη Βασιλική, πολύ όμορφη κοπέλα με φανταστικό χαμόγελο επίσης. Ξέρω ότι έχει ακόμα μία αδερφή αλλά δεν έτυχε να τη γνωρίσω. Ο πατέρας του ήταν ένας άνθρωπος μεγαλόσωμος όπως τον θυμάμαι και γνωρίζω ότι έκανε σημαντικά πράγματα στον τομέα της εργασίας του. Τοπογράφος. Ο Παναγιώτης σε συζητήσεις μας μου έχει αναφέρει ότι ήταν από τους πρώτους τοπογράφους που δούλεψαν σε πολύ μεγάλα έργα που έγιναν στον τόπο μας και ήταν πολύ περήφανος για αυτόν. Ήταν προφανώς λέω εγώ ο λόγος για τον οποίο σπούδασε πολιτικός μηχανικός.
Οι σπουδές του ήταν ένα ακόμα μεγάλο κεφάλαιο. Δεν ήταν εύκολο να εισαχθεί στο πολυτεχνείο, χρειάστηκε πολύ διάβασμα με τις πανελλήνιες εξετάσεις αλλά δεν ήταν επίσης εύκολο και στο να τελειώσει. Διάβασε πολύ. Τον θυμάμαι πάντα να μιλάει για τα μαθήματα και τη σχολή, τους απαιτητικούς καθηγητές και τον αγώνα του να τα καταφέρει. Εγώ τελείωσα λίγο νωρίτερα με τις σπουδές και έφυγα για τις στρατιωτικές μου υποχρεώσεις πρώτος. Θυμάμαι να του λέω ιστορίες από τον στρατό όσο ήμουν μέσα και αυτός να γελάει ατελείωτα. Είμαι καλός στις ιστορίες μου λένε. Ο φίλος μου ο Βασίλης λέει ότι έχω έναν καταπληκτικό τρόπο να βάζω τη σωστή δόση “σάλτσας” μέσα στην ιστορία έτσι ώστε να βγαίνει νόστιμη στο τέλος….
Αφού λοιπόν ολοκλήρωσε με τις σπουδές και το στρατιωτικό του, θυμάμαι ότι έπιασε δουλειά κάπου προς στο Σιδηρόκαστρο σε μια μεγάλη κατασκευαστική εταιρία όπου είχε υπεύθυνο έργου μια κυρία (εργοταξιαρχισσα που λέμε). Τι γέλιο κάναμε τότε, τι ζόρι είχε περάσει για να καταφέρει από τη θεωρία του πανεπιστημίου να μπει στην πράξη της εργασίας. Ήταν σκληρός ο χώρος στο εργοτάξιο και κάθε τόσο υπήρχαν τα γνωστά όπως τα είχαμε ονομάσει μπινελ-meetings…. Το τι άκουγαν οι μηχανικοί και οι υπεύθυνοι εκεί δεν λέγεται. Έπρεπε το έργο να προχωρήσει πάση θυσία. Υπήρχε αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Πέρασαν αν δεν κάνω λάθος 2 χρόνια εκεί και μετά πήγε σε ένα επόμενο πιο μεγάλο έργο που τον αντιμετώπισαν κάπως περίεργα οι υπόλοιποι…. Δεν ήταν εύκολο να σταθείς ως νέος μηχανικός στο εργοτάξιο σε τόσο μεγάλα έργα.
Μετά ακολούθησε η Κρήτη. Ήταν πολύ ωραία εκεί. Του άρεσε, ακόμη το λέει. Δούλεψε σε ένα μεγάλο φράγμα θυμάμαι και μιλούσαμε κυρίως από το τηλέφωνο όταν ευκαιρούσε. Πάντα όταν τον άκουγα χαιρόμουν. Έχουμε μια ιδιαίτερη σύνδεση όπως σας είπα. Ενώ βρισκόταν στο έργο εκεί, είχε την ατυχία να χάσει τον πατέρα του. Θυμάμαι πολύ καλά εκείνο το διάστημα. Ήταν πολύ δύσκολο. Έπρεπε να είναι εδώ να τον βλέπει, να βοηθάει, να στηρίζει… Ήταν ένα δύσκολο μονοπάτι στη ζωή του. Είχε έρθει πάλι και είχε κάτσει στην καρέκλα του γραφείου μου. Δεν είπαμε πολλά, παρά μόνο προσπάθησα κάπως να τον παρηγορήσω ή να τον κάνω να γελάσει λίγο. Δυστυχώς όλο αυτό είχε συμπέσει με την κρίση και την πτώση της οικοδομής στην Ελλάδα. Οι δουλειές λιγοστές, πάρα μα πάρα πολλοί μηχανικοί στην ανεργία. Κάπως έτσι και ο φίλος μου ο Παναγιώτης.
Πέρασε ατελείωτες ώρες μόνος του, διαβάζοντας και αναζητώντας εργασία σε κάθε αγγελία ή θέση που προοριζόταν για μηχανικούς. Μέχρι και Σουηδικά ξεκίνησε να μαθαίνει μήπως και ξενιτευτεί κατά κει. Ήμουν παρών σε ένα skype call με τον Τίμοθι στο Μπρίσμπεϊν της Αυστραλίας που προσπαθούσε να του εξηγήσει τι χρειάζεται για να πάει κάποιος στην Αυστραλία και να εξασφαλίσει διαμονή και εργασία. Από βίζα μέχρι οτιδήποτε. Πολύ ωραίο σκηνικό και πολλά υποσχόμενο όμως δεν κατέληξε πουθενά. Πολύ μακριά η Αυστραλία. Συνέχισε όμως την προσπάθεια του και τον θυμάμαι να διαβάζει πολύ Τόμας Μούρ λέγοντας μου φευγαλέα κάποια αποσπάσματα. Πραγματικά πολύ ωραία αποσπάσματα. Προσπαθούσε πολύ να κρατηθεί “όρθιος” και τον θυμάμαι να πηγαίνει συνεχώς για τρέξιμο. Με μια τσάντα στο χέρι πάντα και μπορούσε να τρέχει για ώρες. Αλήθεια, δεν έχω δει άλλον να τρέχει τόσο πολύ. Ίσως γιατί έτσι κρατούσε το μυαλό του απασχολημένο. Ξέχασα να πω ότι είχε και μια φανταστική αυλή στο σπίτι του όπου εκεί μπορούσες να τον δεις να κάθεται και να τρώει τα φρούτα του. Του αρέσουν πολύ τα φρούτα και τα λαχανικά. Τα καλοκαίρια κολυμπούσε. Μπορούσε αν τον άφηνες να κάνει τεράστιες για τα δικά μου δεδομένα αποστάσεις κολυμπώντας, πηγαίνοντας από τη μια παραλία στην άλλη. Μπορεί να έβγαινε από τη θάλασσα και μετά τρεις ώρες. Κάποια στιγμή μου διηγήθηκε ότι με έναν φίλο του πήγαν από ένα σημείο της Κρήτης στη Σπιναλόγκα και κάπου στη μέση της διαδρομής συνάντησαν ένα πλοίο. Είναι απίστευτος ο φίλος μου ο Παναγιώτης.
Κάποια στιγμή λοιπόν και μετά από αλλεπάλληλες συζητήσεις μας σε εκείνη την καρέκλα του γραφείου μου, τη δική του καρέκλα όπως συνήθιζε να λέει, ο Παναγιώτης δεν εμφανίστηκε ξανά… Έμαθα μετά από λίγο διάστημα ότι είχε σχεδιάσει την απόδραση του στην Αγγλία με σκοπό να βρει εργασία εκεί. Δεν υπήρχε τότε και το εξ αποστάσεως όπως συνηθίζεται σήμερα. Όλα ή τίποτα λοιπόν. Δεν υπήρχε κάτι άλλο για αυτόν. Με ελάχιστα χρήματα που είχε συγκεντρώσει έκανε την προσπάθεια του. Ήταν πάρα πολύ δύσκολη η αρχή του εκεί και αξίζει να σας τη διηγηθώ όπως την έζησα.
Καθώς ξεκίνησε για εκεί, το πρώτο διάστημα έμεινε σε κάποιον συγγενή του μέχρι να βρει την πρώτη του εργασία. Αυτό ήταν το σχέδιο. Δεν πήγε όμως όπως το περίμενε γιατί εκεί τον Παναγιώτη δεν τον “πήραν στα σοβαρά” τα γραφεία καριέρας. Υπήρχε για αυτούς ένα κόλλημα στο πτυχίο του, ότι δεν γνώριζε τοπογραφία καθώς στην Ελλάδα μας υπάρχουν ξεχωριστές σπουδές για τους τοπογράφους και το επόμενο μεγαλύτερο κόλλημα τους ήταν το λεγόμενο UK Experience…. Τι σήμαινε αυτό; δεν είχε προηγούμενη εργασιακή εμπειρία στην Αγγλία και ούτε είχε “αφήσει” χρήματα για τις σπουδές του στο Αγγλικό κράτος. Αυτό όπως μου έλεγε στάθηκε καθοριστικός παράγοντας στο να μην βρει την πρώτη του ευκαιρία να εργαστεί ως μηχανικός. Επειδή όμως τα χρήματα ήταν μετρημένα έπρεπε να βρεθεί κάτι. Δεν μπορούσε όπως μου έλεγε να επιστρέψει πίσω άπραγος. Αναγκάστηκε λοιπόν να βρει δουλειά ως βοηθός σε κουζίνα όπου εκεί με διάφορους άλλους Ινδούς, Πακιστανούς και κάθε λογής πολυεθνείς βοηθούσαν στην προετοιμασία της κουζίνας και του φαγητού. Πάρα πολλές ώρες εργασίες και δύσκολες συνθήκες. Ειδικά όταν έχεις στο μυαλό σου ότι κάνεις όλο αυτό το ταξίδι και ξενιτεύεσαι για να είσαι μηχανικός… Εμπειρία ζωής θεωρώ που τη ζεις μέσα από τη δυσκολία της.
Τα πράγματα συνέχισαν έτσι ζόρικα μέχρι που μια μέρα καθώς πήγαινε νωρίς στη δουλειά και περπατώντας μη χρησιμοποιώντας τα μέσα, αφού είχε ξεκινήσει νωρίς από το σπίτι για να “αδειάσει” το μυαλό του, είδε ξαφνικά μπροστά του έναν πολύ μεγάλο χώρο εργοταξίου… Αυτό ήταν. Ξαφνικά είδε ένα άνοιγμα και ένα κενό ανάμεσα στα πλέγματα και χωρίς να το σκεφτεί ξανά μπήκε μέσα και ξεκίνησε να τρέχει προς το κοντέϊνερ που υπέθετε ότι εκεί θα βρίσκονταν οι μηχανικοί-υπεύθυνοι του έργου. Όπως προείπα ο Παναγιώτης ήταν καλός στο τρέξιμο… Από παντού του φωνάζανε να σταματήσει, security έτρεχαν ξωπίσω του αλλά ο Παναγιώτης ασταμάτητος συνέχισε να τρέχει. Ήθελε μόνο μια ευκαιρία να τους μιλήσει από κοντά. Εξάλλου μετά από αυτό δεν υπήρχε επιστροφή. Μόνο εμπρός μπορούσε να πάει και να πει αυτά που ήθελε. Σίγουρα δεν το είχε οργανώσει αυτό που έκανε αλλά του βγήκε ενστικτωδώς. Ξύπνησε μέσα του ο μηχανικός που ήθελε να βγει και πάλι στο προσκήνιο και να δείξει επιτέλους τις γνώσεις του και τι μπορεί να κάνει, αρκεί να του έδιναν μια ευκαιρία.
Τα κατάφερε. Πρόλαβε και ανέβηκε πρώτος στο κοντέϊνερ και μπαίνοντας μέσα είδε 5-6 μηχανικούς να εργάζονται. Έστρεψε τη ματιά του σε έναν από αυτούς και είπε:
“Γεια σας είμαι ο Παναγιώτης και είμαι πολιτικός μηχανικός. Έχω εργαστεί σε μεγάλα έργα στην Ελλάδα και γνωρίζω αυτό, εκείνο και το άλλο. Είμαι εδώ στην Αγγλία για δουλειά. Σας παρακαλώ δώστε μου μια ευκαιρία να εργαστώ για την εταιρία σας…”
Και όσο αυτό ακούγεται απίθανο… Τον κοίταξε καλά ο προϊστάμενος εκεί και του λέει:
WOW. αν όλα αυτά που λες ισχύουν μπορείς να έρθεις από αύριο να εργαστείς για εμάς. Το σίγουρο είναι ότι έχεις κότσια…
Όταν άκουσα τον Παναγιώτη να μου τα διηγείται… Έμεινα… Ανατρίχιασα. Είναι μια από τις ιστορίες που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Και πιστέψτε με, ξέρω πολλές ιστορίες.
Από τότε μένει στην Αγγλία και έχει δουλέψει σε πολύ μεγάλες εταιρίες και έργα. Τώρα εργάζεται σε ένα τεράστιο έργο πυρηνικών. Κάθε φορά που τον βλέπω του βγάζω το καπέλο. Είναι ένας πραγματικός ήρωας της σύγχρονης ζωής και είμαι υπερήφανος που τον γνωρίζω από πρώτο χέρι. Δεν θέλω να το κουράσω άλλο. Νομίζω είπα αυτά που ήθελα για τον Παναγιώτη μου. Τη συνέχεια ή τις λεπτομέρειες της ιστορίας του θα τη γράφει μόνος του πια. Είτε σε χαρτί είτε στο βιβλίο της ζωής. Έχουν πολλά κεφάλαια ακόμα να προστεθούν. Εγώ θέλω πάντα να τον βλέπω να χαμογελάει, του πάει πολύ. Του εύχομαι κάθε καλό!
* Η ιστορία του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης και έγινε μια από τις κούπες με ιστορία.